Chcesz żebyśmy znaleźli dla Ciebie
najtańsze ubezpieczenie?

Przejdź do kalkulatora:

Porównaj ceny

Dzisiaj 48 użytkowników wybrało polisę za pomocą porównywarki.

Oblicz składkę ubezpieczenia w 2 minuty.
Koszt polisy zaczyna się już od 9 zł miesięcznie.

Dane przekazywane na stronie www są zabezpieczone dzięki szyfrowaniu protokołem SSL.

Sprawdź ceny ubezpieczeń nieruchomości.
Porównaj z nami oferty w 2 minuty.
Porównaj ceny

Darowizna mieszkania - jak przeprowadzić prawidłowo?

Sprawdź ceny ubezpieczeń nieruchomości.
Porównaj z nami oferty w 2 minuty.
Porównaj ceny
Planujesz przekazać prawo własności do nieruchomości? A może niedawno otrzymałeś dom od kogoś bliskiego? Zanim podejmiesz jakiekolwiek decyzje w tym zakresie, poznaj najważniejsze informacje na temat darowizny mieszkania.

Z naszego kompendium dowiesz się więcej o przywilejach i obowiązkach darczyńcy i obdarowanego, podatku od darowizny i o wielu innych ważnych kwestiach dotyczących przekazania praw do nieruchomości w takiej formie.

Darowizna z prawnego punktu widzenia

Zgodnie z artykułami 888-902 Kodeksu cywilnego (k.c.) darowizna to jednostronnie zobowiązująca umowa nazwana, której stronami są darczyńca i obdarowany. Pozwala ona na nieodpłatne przekazanie dowolnych dóbr materialnych na rzecz osób fizycznych i prawnych. Powinna mieć formę aktu notarialnego, jednak zachowuje ważność również bez spełnienia tego warunku, o ile przyrzeczone świadczenie zostanie spełnione (np. dojdzie do wydania określonego przedmiotu). Jak mówi §2. art. 890 k.c., przy umowie darowizny niektórych przedmiotów oświadczenie darczyńcy musi zachowywać szczególną formę, np. aktu notarialnego.

Porównaj ceny

Darmowe wyliczenie składek online bez zobowiązań. Oszczędź do 50% na ubezpieczeniu! 


To zapamiętaj! Darowizna jest umową jednostronnie zobowiązującą. Oznacza to, że wynikają z niej prawa wyłącznie dla obdarowywanego. Mimo że darczyńca za swoje działanie nie otrzymuje żadnego wynagrodzenia, ma prawo oczekiwać wdzięczności lub korzyści ze strony obdarowanego.

Darowizna nieruchomości, czyli szczególna forma darowizny

Zgodnie z prawem zmiana właściciela nieruchomości może odbyć się nie tylko w drodze sprzedaży lub zamiany, ale również w formie umowy darowizny. Zastosowanie takiego rozwiązania sprawdza się np. dla osób, które chcą przekazać mieszkanie, dom czy gospodarstwo rolne dziecku lub innej bliskiej osobie, jeszcze za swojego życia. Art. 155. §1 k.c. jasno mówi, że umowa (...) darowizny przenosi własność na nabywcę. Taka forma przekazania prawa do nieruchomości doskonale spisuje się zwłaszcza wtedy, gdy darczyńca nie chce od obdarowanego otrzymywać jakichkolwiek pieniędzy. 


Umowa darowizny mieszkania jest wyjątkowa z uwagi na nakaz sporządzenia jej w określonej postaci, tj. aktu notarialnego. O takim przymusie informuje art. 159 k.c. — Umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. 

Mieszkanie w formie darowizny: czy tylko dla bliskich?

Osobą obdarowaną mieszkaniem może być każdy, niezależnie od roku urodzenia, relacji z darczyńcą czy kraju pochodzenia. Jednak w kontekście darowizny kluczową rolę odgrywa kwestia pokrewieństwa. Wpływa ona na dodatkowe koszty, których najwięcej pojawia się przy przekazywaniu prawa własności osobom z dalekiej rodziny lub w ogóle niespokrewnionym z darczyńcą. Z konieczności wnoszenia opłat stanowiących określony procent wartości darowizny są zwolnieni najbliżsi krewni darczyńcy zaliczani do tzw. I grupy podatkowej. 

To warto wiedzieć! Do I grupy podatkowej należą małżonek, rodzice, dziadkowie, pradziadkowie, dzieci, wnuki, prawnuki, pasierb, ojczym, macocha, rodzeństwo, teściowie, zięć i synowa. 

Darowizna mieszkania a podatek od darowizny i ulga mieszkaniowa

W kontekście darowizny mieszkania często mówi się o tzw. podatku od darowizny. Konieczność uregulowania takiego zobowiązania wobec urzędu skarbowego powstaje przeważnie w momencie złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego. Obowiązek wniesienia opłaty wynika z opodatkowania wzrostu wielkości majątku obdarowanego na skutek otrzymania od darczyńcy prawa do nieruchomości. Zasady funkcjonowania tego podatku o charakterze majątkowym precyzuje Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadku i darowizn. 


Regulacja określa np., że dzięki tzw. uldze mieszkaniowej z obowiązku podatkowego mogą zostać zwolnieni również dalsi członkowie rodziny oraz osoby niespokrewnione z darczyńcą. Aby to było możliwe, muszą zostać spełnione określone w przepisach wymagania dotyczące m.in.:

  • obdarowanego — musi on być obywatelem Polski. Nie może też posiadać budynku mieszkalnego czy spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego. Ponadto nie powinien wynajmować mieszkania. Dodatkowo po otrzymaniu nieruchomości ma obowiązek zameldować się pod jej adresem oraz zamieszkiwać ją przez kolejne 5 lat;
  • przedmiotu darowizny — uldze podlegają wyłącznie lokale mieszkalne o powierzchni mniejszej niż 110 m2. 

Dokładne wymagania wobec chcących skorzystać z ulgi podatkowej znajdziesz na stronie: https://www.podatki.gov.pl/pcc-sd/abc-sd/ulgi-i-zwolnienia-sd/ulga-mieszkaniowa/. 

Jak obliczyć podatek od darowizny mieszkania?

Nie należysz do grupy podatkowej upoważnionej do zwolnienia z należności dla urzędu skarbowego?  Ze względu na własny stan majątkowy lub specyfikę nieruchomości nie możesz skorzystać z ulgi? W takiej sytuacji pewnie interesuje Cię, jak oblicza się opłatę skarbową od darowizny mieszkania. 

  • Krok 1. Na początku warto poznać wysokość kwot wolnych od podatku, bo mają one bezpośredni wpływ na wysokość opłat. Powodują obniżenie zobowiązania wobec urzędu skarbowego, bo podatek oblicza się od wartości nabytego majątku ponad kwotę wolną. 

Darowizna mieszkania: kwota wolna od podatku

Grupa podatkowa

Stopień spokrewnienia obdarowanego

Kwota wolna

I grupa podatkowa

Małżonek, wstępni* (rodzice, dziadkowie, pradziadkowie), zstępni** (dzieci, wnuki, prawnuki), pasierb, ojczym, macocha, rodzeństwo, teściowie, zięć, synowa

36 120 zł

II grupa podatkowa

Zstępni rodzeństwa (np. dzieci siostry, wnuki brata), rodzeństwo rodziców (np. ciotki, wujowie), zstępni i Małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonkowie rodzeństwa małżonków, małżonkowie innych zstępnych (np. mąż wnuczki)

27 090 zł

III grupa podatkowa

Pozostali nabywcy

5 733 zł

*Do wstępnych zalicza się osoby tworzące rodzinę zastępczą, prowadzące rodzinny dom dziecka lub pracujące z dziećmi w placówce opiekuńczo-wychowawczej lub w regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej, a za rodziców uważa się również przysposabiających.

**Za zstępnych uznaje się też przysposobionych i ich zstępnych oraz osoby przebywające lub przebywające w przeszłości w rodzinie zastępczej, w rodzinnym domu dziecka, w placówce opiekuńczo-wychowawczej bądź w regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej.

Opracowanie własne na podstawie: https://www.podatki.gov.pl/pcc-sd/abc-sd/stawki-podatkowe-sd/ 

  • Krok 2. Następnie warto zapoznać się ze skalą podatkową, zmieniającą się w zależności od grupy podatkowej, do której zalicza się obdarowany. 

Stawki podatku od darowizny dla różnych grup podatkowych

Numer grupy

Od

Do

Stawka podatku

I

0 zł

11 833 zł

3%

11 833 zł

23 665 zł

355 zł i 5% od nadwyżki powyżej 11 833 zł

23 665 zł

>23 665 zł

946,60 zł i 7% od nadwyżki powyżej 23 665 zł

II

0 zł

11 833 zł

7%

11 833 zł

23 665 zł

828,40 zł i 9% od nadwyżki powyżej 11 833 zł

23 665 zł

>23 665 zł

1893,30 zł i 12% od nadwyżki powyżej 23 665 zł

III

0 zł

11 833 zł

12%

11 833 zł

23 665 zł

               1420 zł i 16% od nadwyżki powyżej 11 833 zł

23 665 zł

>23 665 zł

3313,20 zł i 20% od nadwyżki powyżej 23 665 zł

Opracowanie własne na podstawie: https://www.podatki.gov.pl/pcc-sd/abc-sd/stawki-podatkowe-sd/

 

  • Krok 3. Na podstawie powyższych danych i wartości nieruchomości można obliczyć wysokość podatku od darowizny.

Przykład: Pani Basia jest matką chrzestną córki swojej siostry, Katarzyny, która niedawno skończyła 20 lat. Z uwagi na łączącą je bliską relację, kobieta postanowiła podarować siostrzenicy 5-pokojowe, dwupoziomowe mieszkanie, które do tej pory wynajmowała studentom. Ze względu na jego dużą powierzchnię, liczącą powyżej 110 m2, dziewczyna nie może skorzystać z ulgi mieszkaniowej i musi zapłacić podatek od darowizny. Wartość nieruchomości wyceniono na ok. 800 tys. zł.

  • Na podstawie informacji zawartych w tabeli Darowizna mieszkania: kwota wolna od podatku można stwierdzić, że Katarzyna jako dziecko siostry zalicza się do II grupy podatkowej, a kwota wolna od podatku w jej przypadku wynosi 27 090 zł. Podatek oblicza się od wartości nabytego majątku ponad kwotę wolną, a więc w tym przypadku od 772 910 zł (taki wynik uzyskuje się po odjęciu od 800 000 zł kwoty wolnej 27 090 zł). 
  • Katarzyna zalicza się do II grupy podatkowej, a wartość mieszkania przekracza 23 665 zł, dlatego podatek od darowizny w jej w przypadku wyniesie 1893,30 zł i 12% od nadwyżki powyżej 23 665 zł.
  • Obliczenia prezentują się następująco: 1893,30 zł + [12% * (772 910 zł - 23 665 zł)] a więc kwota podatku od darowizny wynosi w tym przypadku 91 802,70 zł.

Darowizna mieszkania a koszty notarialne

W odniesieniu do darowizny mieszkania i innych rodzajów nieruchomości trzeba powiedzieć również o opłatach notarialnych. Wysokość taksy notarialnej, czyli wynagrodzenia notariusza, zmienia się w zależności od wartości mieszkania i wynosi:

  • 1 010 zł + 0,4% nadwyżki powyżej 60% — przy darowiźnie nieruchomości wartej od 60 tys. do 1 mln zł;
  • 4 770 zł + 0,2% nadwyżki powyżej 1 000 000 zł — przy darowiźnie nieruchomości wartej od 1 mln do 2 mln zł;
  • 6 770 zł + 0,25% od nadwyżki powyżej 1 000 000 zł (ale nie więcej niż 10 000 zł lub 7 500 zł dla pierwszej grupy podatkowej) — przy darowiźnie nieruchomości wartej powyżej 2 mln zł. 

Notariusz w wybranych przypadkach pobiera też opłatę za dokonanie wpisu do księgi wieczystej. W kancelarii notarialnej reguluje się też ewentualną należność z tytułu podatku od darowizny. 

Porównaj ceny

Darmowe wyliczenie składek online bez zobowiązań. Oszczędź do 50% na ubezpieczeniu! 

Umowa darowizny mieszkania: co musi zawierać?

Umowa darowizny to niezwykle ważny dokument, który stanowi dowód posiadania prawa własności do nieruchomości. Aby miała moc prawną, musi być odpowiednio sporządzona. Do najważniejszych elementów takiej umowy należą:

  • tytuł Umowa darowizny;
  • dane darczyńcy i obdarowanego (imiona, nazwiska, adresy, numery dowodów osobistych);
  • określenie przedmiotu darowizny;
  • oświadczenie darczyńcy dotyczące własności przedmiotu darowizny;
  • wartość przedmiotu darowizny;
  • ewentualne zobowiązania obdarowanego wobec darczyńcy;
  • datę wydania przedmiotu darowizny;
  • oznaczenie strony ponoszącej koszty zawarcia umowy darowizny.

Jeśli chcesz zobaczyć, jak wygląda taki dokument pobierz gotowy wzór:

Po podpisaniu umowy darowizny i uregulowaniu kwestii podatkowych nie pozostaje nic innego, jak cieszyć się przywilejami płynącymi z posiadania własnych „czterech kątów”. Aby nic nie zakłóciło Twojego spokoju, rozważ zainwestowanie w odpowiednią polisę dla swojej nieruchomości. W znalezieniu najlepszych ofert pomoże Ci kalkulator ubezpieczenia domu lub mieszkania: https://rankomat.pl/kalkulator/ubezpieczenia-nieruchomosci/

Źródła:

● Kodeks cywilny (https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu19640160093) 
● Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadku i darowizn (https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19830450207)
● https://www.podatki.gov.pl/pcc-sd/rozliczenie-podatku-sd-od-darowizny/#p1 
● https://www.podatki.gov.pl/pcc-sd/abc-sd/ulgi-i-zwolnienia-sd/ulga-mieszkaniowa/

Co warto wiedzieć?
  • Umowa darowizny ma charakter jednostronny. Umożliwia przeniesienie prawa własności do nieruchomości z darczyńcy na obdarowywanego. 
  • Umowa darowizny mieszkania i innych nieruchomości musi mieć formę aktu notarialnego.
  • Zwolnienie z podatku od darowizny dotyczy tzw. I grupy podatkowej i sytuacji, w których znajduje zastosowanie ulga podatkowa.
  • Wysokość podatku od darowizny mieszkania zmienia się w zależności od tego, do której grupy podatkowej zalicza się obdarowany. Wpływ na kwotę opłaty ma też wartość nieruchomości

FAQ – Najczęściej zadawane pytania

  1. Czy trzeba zgłaszać otrzymanie darowizny nieruchomości do urzędu skarbowego?

    Co do zasady po nabyciu praw do nieruchomości trzeba ten fakt zgłosić do urzędu skarbowego za pomocą formularza SD-Z2. W rzeczywistości jednak umowa darowizny mieszkania, domu czy gruntu przyjmuje formę aktu notarialnego. Dlatego najczęściej to notariusz w Twoim imieniu skontaktuje się z urzędem i poinformuje go o zmianie własności nieruchomości będącej przedmiotem darowizny.

  2. Po jakim czasie od otrzymania darowizny można sprzedać mieszkanie?

    Nie ma regulacji prawnych, które zabraniałyby sprzedaży nieruchomości od razu po otrzymaniu darowizny. Jednak zbyt szybkie „pozbycie się” otrzymanego mieszkania, domu bądź gruntu skutkuje koniecznością wniesienia podatku stanowiącego 19% uzyskanego dochodu. Aby uniknąć obowiązku wnoszenia opłaty na rzecz skarbu państwa, trzeba zaczekać ze zbyciem nieruchomości 5 lat od momentu przekazania darowizny lub wydać pieniądze ze sprzedaży na zakup mieszkania, budowę domu, przeprowadzenie remontu, spłatę kredytu hipotecznego albo zrealizowanie innych potrzeb mieszkaniowych (w ciągu 2 lat od zbycia darowanej nieruchomości).

  3. Czy rodzic może dysponować majątkiem dziecka?

    O sprawach majątkowych małoletniego decydują rodzice, jednak w ograniczonym zakresie. W niektórych przypadkach nie mają oni możliwości wykonywać pewnych czynności prawnych bez zgody odpowiednich organów. Np. rodzice bez aprobaty sądu opiekuńczego nie mogą przekazać nieruchomości w formie darowizny z majątku dziecka ani wyrazić zgody na dokonanie przez pociechę takiej czynności. Przekracza to powiem zakres zwykłego zarządu, do którego ograniczają się uprawnienia rodziców.

Redakcja

Jako specjaliści z zakresu ubezpieczeń przygotowujemy jakościowe treści w oparciu o dokumenty OWU i własne doświadczenia. Jesteśmy na bieżąco z nowościami na rynku ubezpieczeniowym, dociekliwie sprawdzamy oferty i porównujemy je ze sobą, abyś mógł otrzymać produkt najbardziej dopasowany do własnych potrzeb.

Wasze komentarze (0)

Potwierdź, że jesteś człowiekiem.

Rankomat.pl nie weryfikuje opinii, recenzji czy ocen użytkowników zarówno w zakresie ich rzetelności, jak i wiarygodności. Nie możemy potwierdzić, czy użytkownicy faktycznie korzystali z produktów i usług Towarzystw Ubezpieczeniowych (TU) (za pośrednictwem portalu rankomat.pl lub bezpośrednio na stronie TU), których dotyczy opinia. Jednocześnie informujemy, że w Serwisie publikowane są zarówno pozytywne, jak i negatywne komentarze.

Redakcja Ubezpieczeniaonline.pl zastrzega sobie prawo usuwania komentarzy obraźliwych dla innych osób, zawierających słowa wulgarne lub nie odnoszących się merytorycznie do tematu obiektu.
Wyślij

Komentarz zapisany. Dziękujemy.

4
1
6
5
3
7

Oni nam zaufali

Dołącz do grona naszych klientów i wybierz ofertę specjalnie dla Ciebie!

Więcej o nas
ranking

Ranking ubezpieczeń

Dzięki naszemu rankingowi poznasz najlepsze ubezpieczenia na życie.

poradniki

Nasze
poradniki

Zapoznaj się z poradnikami, stworzonymi przez ekspertów. Doradzimy jak znaleźć najlepsze ubezpieczenie i jak oszczędzić na składkach.

Czytaj poradniki

Masz jakieś pytania? Zapoznaj się z najczęściej zadawanymi pytaniami czytelników (FAQ).

Czytaj FAQ
narzędzia

Nasze
narzędzia

Wybierz odpowiednie narzędzie i poznaj nasze możliwości:

Porównaj ubezpieczenia